Văn lớp 7

Phân tích hình ảnh người con gái trong ca dao

Phân tích hình ảnh người con gái trong ca dao

Đề bài: Hình ảnh cô thôn nữ làng quê ngày xưa qua một số bài ca dao có hai chữ “thân em”. Hãy phân tích và chứng minh.

Mở bài Phân tích hình ảnh người con gái trong ca dao

Có khá nhiều bài ca dao nói về cô gái làng quê ngày xưa. cổ bài bắt đầu bằng hai chữ “Em là…”: “Em là con gái Kẻ Mơ…”, “Em là con gái Phủ Từ…”, “Em là cô gái đồng trinh – Em đi bán rượu qua dinh ông Nghè…”. Còn có những bài bắt đầu bằng hai tiếng rất dễ thương “thân em”. Chữ “thân” được nói đến có nghĩa là thân phận, số phận, duyên số… Có bài là lời tâm sự tỏ bày nỗi niềm. Có bài là lời tự hát với bao mơ ước chứa chan. Tất cả đều làm hiện lên hình ảnh cô thôn nữ đáng yêu và đáng nhớ, “Hạt mưa sa”, “hạt mưa rào”, “tấm lụa đào”,… là những ẩn dụ về “thân em”.

Thân bài Phân tích hình ảnh người con gái trong ca dao

“Đài các” tượng trưng cho sự giàu sang phú quý. “Vườn rong”, “ruộng cày” chỉ một cảnh đời chân quê, vất vả, tay lấm chân bùn. Sống trong xã hội phong kiến, việc hôn nhân của thiếu nữ là do cha mẹ định đoạt, “cha mẹ đặt đâu con ngồi dấy”. Tình duyên hạnh phúc mai sau, chỉ biết tin vào số phận như một sự may rủi:

“Thân em như hạt mưa sa,
Hạt rơi đài các, hạt ra ruộng cày”
hay:    “Thân em như hạt mưa rào,
Hạt rơi đài các, hạt vào vườn rong”

Chỉ là hạt mưa nhỏ bé, hạt mưa sa, hay hạt mưa rào cũng thế thôi. “Đài các” với “ruộng cày”, với “vườn rong” tương phản hai cảnh đời. Có yên ấm hạnh phúc hay lận đận vất vả chỉ còn biết trông chờ vào số phận, vào sự may rủi. Như một tiếng than khẽ thốt lên chứa bao nỗi niềm.

Trong xã hội cũ, việc người con gái đi lấy chồng được coi là một sự “gả bán”. Cô thôn nữ cảm thấy nhan sắc mình, vẻ đẹp duyên dáng của mình, mịn màng óng mượt “như tấm lụa đào”. Nhưng tình duyên, hạnh phúc sẽ “biết vào tay ai”.

“Thân em như tấm lụa đào,
Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai”.

Đạo tam tòng của lễ giáo phong kiến vô cùng nghiệt ngã. “Biết vào tay ai” cũng là một nỗi niềm phấp phỏng lo âu. Nhà thơ dân gian đã cảm thông, đã san sẻ với những nỗi niềm ấy của bao cô thôn nữ ngày xưa.

Vẻ đẹp của thiếu nữ thật trăm màu trăm dáng. Có vẻ đẹp rực rỡ “mặt hoa da phấn”. Có nét đẹp “cổ kiêu ba ngấn, da phấn má lúm đồng tiền” Lại có cô duyên thầm đen dòn,… Củ ấu gai trong bùn ao khác nào “thân em”, bình dị, quê kiểng:

“Thân em như củ ấu gai,
Ruột trong thì trắng, vỏ ngoài thì đen.
Anh ơi nếm thử mà xem,
Nếm xong mới biết là em ngọt bùi”

“Vỏ ngoài thì đen”, đó là đen dòn. Bởi lẽ tâm hồn em trong trắng, trinh trắng. Phẩm chất em trung hậu, đoan chính “ngọt bùi”. Lòng dạ em chung thủy sắt son. Một chút tâm sự giãi bày, nhưng rất tự tin, tự trọng về cái duyên thầm của “thân em”.

Trên cái nến “bát ngát mênh mông”… “mênh mông bát ngát” của cánh đồng làng, cô thôn nữ rạo rực trước tâm hồn mình, nhan sắc của mình:

“Thân em như chẽn lúa đòng đòng,
Phất phơ dưới ngọn nắng hồng ban mai”

Chẽn lúa đòng đòng hứa hẹn một ngày mai hạnh phúc trĩu hạt sây bông. So sánh “như chẽn lúa đồng đồng” gợi tả một sức sống căng tràn, một cuộc đời phơi phới như đang tung bay trong màu hồng và hơi ấm của ánh bình minh. Thân em vừa trẻ trung xinh đẹp, vừa dạt dào sức sống, hứa hẹn nhiều hạnh phúc tương lai.

Kết bài Phân tích hình ảnh người con gái trong ca dao

Tóm lại, những, bài ca dao nói về “thân em” diễn tả sâu sắc bao nỗi niềm, bao tâm lí, bao ước mơ về tình duyên, hạnh phúc của cô thôn nữ sau bờ tre ruộng lúa. Những ẩn dụ nói về “thân em” thật gợi cảm và hình tượng. Giá trị nhân bản thấm sâu những bài ca dao “thân em…” ấy.

Dưới ánh sáng cách mạng, vị thế vai trò của người phụ nữ được đề cao, được trọng vọng. Họ đã và đang vươn lên thành những mẹ hiền, vợ đảm đang, cô gái tài sắc đáng kính đáng yêu. Nhưng có điểu rất lạ, những bài ca dao nói về “thân em” vẫn rất sống…

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *